Urządzenia KNX — z czego składa się system?

System KNX nie opiera się na jednym centralnym urządzeniu. To rozproszona architektura, w której poszczególne elementy komunikują się ze sobą i realizują przypisane funkcje.

W praktyce instalacja KNX składa się z kilku grup urządzeń: magistrali komunikacyjnej, sensorów, aktorów, przycisków, zasilaczy, interfejsów oraz urządzeń systemowych.

Każdy z tych elementów pełni inną rolę. Dopiero ich właściwe zaprojektowanie tworzy stabilny i elastyczny system inteligentnego domu.

W klasycznej instalacji elektrycznej przycisk jest bezpośrednio powiązany z konkretnym obwodem.

W KNX warstwa sterowania jest oddzielona od urządzeń wykonawczych. Przycisk, czujnik lub panel wysyła informację do systemu, a odpowiedni aktor wykonuje zaprogramowaną funkcję.

Dzięki temu ten sam przycisk może nie tylko włączyć światło, ale również uruchomić scenę obejmującą rolety, temperaturę i inne funkcje domu.

Rozproszona architektura

KNX nie wymaga jednej centrali odpowiedzialnej za całe działanie systemu.

Poszczególne urządzenia mają własną logikę i komunikują się przez magistralę. Zwiększa to elastyczność systemu i ogranicza zależność od jednego centralnego elementu.

Magistrala KNX jest podstawowym kanałem komunikacji pomiędzy urządzeniami systemu.

Łączy m.in. przyciski, czujniki, aktory i urządzenia systemowe.

W instalacji KNX TP komunikacja odbywa się przewodem magistralnym prowadzonym niezależnie od przewodów zasilających odbiorniki.

Aktor KNX otrzymuje polecenie i wykonuje fizyczną funkcję.

Może na przykład włączyć obwód oświetleniowy, sterować roletą albo regulować ogrzewanie.

Jeden aktor może obsługiwać wiele obwodów. Aktory często posiadają kilka lub kilkanaście kanałów. Pozwala to ograniczyć liczbę urządzeń i uporządkować architekturę rozdzielnicy, ale dobór liczby kanałów powinien wynikać z projektu całej instalacji.

Sensory dostarczają systemowi danych potrzebnych do automatycznego działania.

Nie muszą być widoczne dla użytkownika. Część z nich pracuje w tle i pozwala systemowi reagować na rzeczywiste warunki w budynku.

Może obsługiwać kilka funkcji jednocześnie, zależnie od konfiguracji.

Jedno pole może na przykład:

• włączyć światło,
• ściemnić oprawy,
• sterować roletą,
• uruchomić scenę,
• zmienić temperaturę.

Włącznik KNX czy przycisk KNX — czym się różnią?

W rezydencjach premium przyciski są również częścią projektu architektonicznego.

Dobieramy je nie tylko pod kątem funkcjonalności, ale także materiału, koloru, sposobu montażu i zgodności z charakterem wnętrza.

Dobrze zaprojektowany interfejs powinien być intuicyjny i dyskretny.

Nie każda funkcja musi być dostępna z tradycyjnego przycisku.

System KNX może współpracować z panelami dotykowymi, aplikacjami oraz innymi środowiskami sterowania.

W rozbudowanych rezydencjach interfejs użytkownika powinien być zaprojektowany tak, aby najczęściej używane funkcje były dostępne natychmiast, a bardziej zaawansowane ustawienia nie komplikowały codziennej obsługi.

Magistrala KNX wymaga odpowiedniego zasilania.

Zasilacz KNX dostarcza napięcie potrzebne do działania urządzeń komunikujących się po magistrali.

Dlaczego dobór zasilacza KNX ma znaczenie?

Jego parametry muszą być dopasowane do liczby i charakteru urządzeń w danej linii.

W większych instalacjach system może obejmować kilka linii i kilka zasilaczy.

Interfejs KNX IP pozwala połączyć instalację KNX z siecią IP.

Może być wykorzystywany m.in. do:

• programowania,
• diagnostyki,
• integracji,
• komunikacji pomiędzy częściami instalacji.

W bardziej rozbudowanych systemach stosuje się także routery KNX IP.

Poza sensorami i aktorami instalacja może zawierać również urządzenia potrzebne do prawidłowej komunikacji i struktury całego systemu.

Mogą to być m.in.:

• zasilacze,
• sprzęgła liniowe,
• routery,
• interfejsy,
• gatewaye.

Ich dobór zależy od wielkości projektu, topologii i liczby urządzeń.

Najprościej pokazać to na przykładzie.

Scena „Wyjście”

Użytkownik naciska jeden przycisk.

System może wtedy:

• wyłączyć wybrane światła,
• opuścić rolety,
• zmienić temperaturę,
• wyłączyć wybrane obwody,
• przekazać informacje do innych zintegrowanych systemów.

Przycisk pełni rolę sensora, magistrala przesyła komunikaty, a aktory wykonują odpowiednie działania.

Dla użytkownika jest to jedno polecenie. W tle współpracuje jednak wiele elementów instalacji.

Nie.

Jedną z głównych zalet KNX jest możliwość budowania instalacji z urządzeń różnych producentów.

Pozwala to dobierać produkty do konkretnych funkcji zamiast ograniczać cały projekt do jednego portfolio.

To nie oznacza jednak, że urządzenia powinny być dobierane przypadkowo.

Kompatybilność to nie wszystko

W projekcie liczą się również:

• stabilność,
• jakość wykonania,
• możliwości konfiguracji,
• dostępność serwisu,
• estetyka,
• spójność całego systemu.

Dlatego dobór produktów powinien wynikać z architektury projektu, a nie wyłącznie z ich zgodności z KNX.

Znajomość urządzeń i architektury KNX to dopiero pierwszy krok. W praktyce najważniejsze jest to, jak cały system zostanie zaprojektowany i wdrożony w konkretnej rezydencji.

Jeśli jesteś na etapie budowy lub projektowania domu, zobacz także, jak zaplanować instalację KNX przed rozpoczęciem prac elektrycznych — od magistrali i rozdzielnicy po integrację z oświetleniem, roletami i HVAC.

Jeżeli natomiast zastanawiasz się, czy lepszym rozwiązaniem będzie KNX czy Crestron Home, przygotowaliśmy osobne porównanie obu systemów. Wyjaśniamy w nim, kiedy wystarczy KNX, kiedy warto wybrać Crestron Home i kiedy integracja obu środowisk ma techniczne uzasadnienie.